2 Aralık 2013

Camerimage 2013


   Camerimage Uluslararası Sinematografi Film Festivali'nin 21.'si, 2010 Yılı'ndan beri festivale ev sahipliği yapan, Polonya'nın Bydgoszcs şehrinde gerçekleştirildi. Dünyanın birçok farklı ülkesinden gelen, başta görüntü yönetmenleri ve sinema öğrencileri olmak üzere, binlerce katılımcı yedi gün boyunca devam eden festivali takip etti. Dokuz farklı yarışma kategorisinde ödüllerin dağıtıldığı festivalin büyük ödülüne, görüntü yönetmenliğini Lukasz Zal ve Ryszard Lenczewski'nin üstlendiği “Ida” isimli film layık görüldü.

Festival merkezi Opera Nova

    Festivale, her sene olduğu gibi bu yıl da, dünyaca meşhur yönetmenler ve görüntü yönetmenleri misafir oldu. İrlandalı yönetmen Jim Sheridan yaşam boyu başarı ödülüne, Oscar ödüllü prodüksiyon tasarımcısı Rick Carter üstün başarı ödülüne, Amerikalı meşhur oyuncu ve yönetmen John Turturro yönetmen-oyuncu özel ödülüne, özellikle 90'lı yıllarda çektiği başarılı kliplerle tanınan Samuel Bayer müzik videosu alanında üstün başarı ödülüne, İsviçreli yönetmen Marc Forster ve Amerikalı görüntü yönetmeni Roberto Schaefer ikilisi görüntü yönetmeni-yönetmen ikili ödülüne, Oscar ödüllü kurgucu Joel Cox kurgu alanında üstün başarı ödülüne layık görüldü. Bu isimlerin yanı sıra Michael Seresin, Chris Doyle, Tom Stern, Reed Morano, Sean Bobbitt, John Schwartzman, Phedon Papamichael ve Vittorio Storaro gibi tanınmış görüntü yönetmenlerinin sunumlarıyla çeşitli konu başlıklarında söyleşiler ve atölye çalışmaları da yapıldı.

Fotoğraf: Wojciech Gruszczynski

    Film ve atölye çalışmaları aralarında katılımcılar tarafından ilgiyle gezilen “Camerimage Market” yani festival fuarı bölümünde, her yıl olduğu gibi bu yıl da, sinema endüstrisindeki teknolojik gelişmelere yön veren büyük şirketler en son ürünlerini tanıttılar. Katılımcılar, firma standlarında yeni kamera modellerini, lensleri ve ışıkları yakından görme ve hatta kullanma şansını yakaladılar.
    Bu yıl, yarışan veya gösterilen filmler arasında maalesef Türkiye yapımı hiç bir film yoktu. Ancak umarım önümüzdeki yıllarda hem film hem de katılımcı sayısı olarak ülkemizden daha fazla bir katılım olur. Festivale katılan az sayıdaki Türk katılımcının memnuniyeti ve olumlu görüşlerinin de buna katkıda bulunacağına inanıyorum.

Tom Stern ve Reed Morano Arri atölye çalışmasında

   Camerimage, özellikle görüntü yönetmenleri ve sinema öğrencileri olmak üzere, sinema sektöründeki herkese hitap eden uluslararası bir film festivali. Festival hakkında detaylı bilgi almak ve 22. Camerimage'ı kaçırmamak için www.camerimage.pl adresini ziyaret edebilirsiniz.

26 Kasım 2013

İyi Reklam Nasıl Olur? - 3


 Özellikle sosyal medyada çok konuşuldu ve paylaşıldı. İzlemeyen kalmamıştır ama iyi bir reklam filmi olduğu için burada da paylaşmak istedim.
 İspanya'da kapalı bir pistte, tek plan ve bir seferde çekilen Volvo Trucks reklam filmi.


11 Kasım 2013

Boyundan Büyük İşler Yapan Kamera


   Çeviriciler ve çeşitli prodüksiyon sonrası ürünleri ile tanıdığımız Avustralyalı Blackmagic Design firması, 2012 Yılı'nda piyasaya çıkardığı Cinema Camera ile video kamera sektörüne hızlı ve iddialı bir giriş yapmıştı. Aradan bir yıl geçtikten sonra, iki yeni video kamera modelini 2013 NAB fuarında duyuran firma, kısa zamanda bu alanda kendine iyi bir yer edinecek gibi görünüyor. Production Camera 4K ve Pocket Cinema Camera isimli iki yeni model, yenilikçi tasarımları ve uygun fiyatları ile dikkat çekiyor.
    Bu yazımda, Pocket Cinema Camera yani “Cep Boyu Sinema Kamerası” modeli ile yaptığım bir çekim sonrasında edindiğim izlenimlerden ve kameranın öne çıkan özelliklerinden bahsedeceğim.

Pocket Cinema Camera ve Edelkrone SliderPlus

    Adından da anlaşılacağı üzere, bir video kamerada hiç alışık olmadığımız derecede ufak boyutlara sahip olan kameranın içinde, beklenenin aksine, Super 16 mm film boyutunda bir CMOS sensör bulunuyor. Sensörün, etkin yani üzerinde aktif olarak kullanılan piksellerin bulunduğu yüzeyinin boyutları, 12.48 mm X 7.02 mm . Bu neredeyse Super 16 mm bir filmde pozlama için kullanılan yüzey ile aynı ebatlarda. Bunun iki önemli avantajı var; birincisi, standart video kameralara nazaran, çok daha düşük bir alan derinliği yaratması, diğeri ve daha da önemli olanı, artık ömrünü tamamladığı farzedilen ve neredeyse antikacılara kadar düşmüş olan eski Super 16 mm film lenslerinizin gün yüzü görecek olması. Basit bir PL lens adaptörü ile eski 16 mm lenslerinizi, çarpan faktörü etkisi olmadan, bu kamera ile kullanabiliyorsunuz. Ayrıca, daha uygun fiyatlı ve fotoğraf makinelerinde de kullanılan “MFT” (Micro Four Third) tipi lensleri de kullanmak mümkün. Samyang, Lumix ve Voigtlander ülkemizde de satılan ve MFT lensler üreten firmalar arasında yer alıyor. Ben bu testimde Lumix'in H-VS014140 model 14-140 mm'lik lensini kullandım. Bu lens, daha çok fotoğraf makinesi ile kullanılmak amacıyla tasarlanmıştır ve her ne kadar çok hızlı bir lens olmasa da, geniş odak mesafesi aralığı, uygun fiyatı ve optik görüntü sabitleyicisi ile genel amaçlı olarak bu kamera ile kullanılabilinir.
    Pocket Cinema Camera'yı kutusundan çıkardığımda dikkatimi çeken ilk özellik, fotoğraflarda görünenden ve tahmin ettiğimden çok daha sağlam bir malzemeye sahip olması oldu. Bunu, tamamı magnezyum alaşımlı gövdesine borçlu olan kamera aynı zamanda yaklaşık 355 gramlık ağırlığıyla avucunuza son derece iyi oturuyor. Kameranın arkasında 3,5 inçlik yüksek çözünürlüklü bir LCD ekran bulunuyor. Bu yüksek çözünürlük, özellikle netleme yaparken çok işe yarıyor. Ayrıca, kameranın dahili “peaking” seçeneği de netleme yapmanızda size yardımcı olabilecek bir diğer faydalı özellik. Çekim yaparken, bu ekranın alt kısmında diyafram, kare hızı, perde açısı, ASA ve renk ısısı gibi gerekli olabilecek temel bilgiler görünüyor. Kameranın sağ tarafında kulaklık ve HDMI çıkışları ile mikrofon ve güç girişi gibi giriş çıkışlar yer alıyor. Kameranın hem alt hem de üst tarafında standart vida yuvalarının olması, farklı uygulama ve kullanımlar için çeşitli aksesuar ve donanımların rahatlıkla takılabilmesini sağlıyor.

Pocket Cinema Camera

    Kameranın, tıpkı geçen yıl çıkan “Cinema Camera” 'da olduğu gibi, son derece basit ve kolay anlaşılabilir bir menüsü var. Ayar seçenekleri dört temel başlık altında toplanmış. Ancak, menünün biraz daha zengin olmasını ve en azından, içine takılan kartı formatlama gibi bazı temel özelliklerin de buraya eklenmiş olmasını umardım.
    Pocket Cinema Camera, yüksek hızlı SDXC veya SDHC (minimum 95MB/s okuma hızında olmalı) kartlara 1920 X1080 çözünürlüğünde kayıpsız CinemaDNG RAW(ham) ya da yüksek kaliteli 10-bit Apple ProRes 422 görüntü kaydı yapabiliyor. Bu kadar küçük boyutlu ve uygun fiyatlı bir kameradan beklenmeyecek kadar yüksek kayıt kalitesi ile tam 13 diyaframlık bir dinamik aralığına ve böylece çok daha sinematografik bir görüntü elde edebilme imkanına sahip olabiliyorsunuz. 13 diyaframlık dinamik aralık “film log” ayarı seçiliyken gerçekleşiyor. Buna diğer bir alternatif de, REC709 renk aralığı kullanarak çekim yapmak. Bu aralık, çekim sonrası süreçte daha az vakit harcamak isteyenler için görüntüleri çok temel, ancak televizyon yayınları için yeterli olabilecek bir renk aralığında kaydediyor. Çekilen bu görüntülerin renklerini, yine Blackmagic Design firmasına ait ve ücretsiz olarak indirilebilinen DaVinci Resolve Lite ya da benzeri bir renk düzeltme programı ile düzeltebiliyorsunuz. 

Giriş ve Çıkışlar
 
    Çekimlerimi, RAW kayıt özelliği henüz aktif olmadığı için, ProRes 422 olarak yaptım.(RAW kayıt formatı, önümüzdeki aylarda yanınlanacak ücretsiz bir yazılım güncellemesi ile aktif hale gelecek.) Çok uygun bir lens ile kullanamamış olsam da, elde ettiğim görüntüler ile ilgili izlenimlerim son derece olumlu. Eminim, RAW kayıt özelliği de eklendiğinde, bu uygun fiyatlı ve küçük boyutlu kamera, iyi bir B kamera ya da düşük bütçeli sinema veya televizyon projelerinde tercih edilen bir kamera olacaktır.

Pocket Cinema Camera

    Dikkat edilmesi ve tercih edilmeden önce bilinmesi gereken bir kaç önemli noktaya da değinmek istiyorum. Öncelikle, Pocket Cinema Camera tam bir pil canavarı! Böylesi yüksek sayılabilecek bir kalitede kayıt yapabilmesi için yüksek işlemci gücüne ihtiyaç duyması ve boyutlarına göre büyük sayılabilecek bir LCD ekrana sahip olması nedeniyle pili 45 yahut en fazla 60 dakikada tükeniyor. Daha yoğun kullanımlar için mutlaka bolca yedek pil edinilmeli ya da daha iyisi, harici bir akü ile beslenmeli. Ufak boyutları, bir yandan kullanımı rahatlatsa da, bazı durumlarda zorlaştıradabilir. Bu nedenle, çekim ihtiyaçlarına göre, uygun donanım ve aparatlarla desteklenip kullanılmalı. Yakın zamanda, bu kamera için özel üretilmiş omuz aparatı, tutacak, LCD ekran için güneşlik(kesinlikle gerekiyor!) ve benzeri bazı donanımlar ülkemizde de satılmaya başlanacaktır. Kameranın ekranında bir ses seviyesi göstergesi bulunmuyor dolayısıyla; dahili ses kaydı yapılacaksa dikkatli olunmalı. Ayrıca, dahili mikrofonun da tek başına yeterli olmadığını belirtmek isterim. ASA yükseldikçe görüntüde gürültü oranı artacağı için, olabildiğince hızlı lensler ile kullanılması çok daha iyi sonuçlar verecektir. Son olarak, Pocket Cinema Camera dışarıdan bakıldığında amatör bir kamera (point and shoot) izlenimi verse de, aslında doğru pozlama için diyaframı ve renk ısısını sizin belirlemeniz, hızlı sonuç için netlemeyi manuel olarak yapmanız ve çektiği her planın rengini çekim sonrası aşamada arzu edilen ölçüde düzeltmeniz gereken bir sinema kamerası.
    Bu yazının hazırlanmasında bana ekipman desteği veren VideoPro ve Akratek firmalarına ayrıca, test çekimi için kapılarını açan Kozyatağı'ndaki Sankofa Cafe'ye teşekkür ederim.

[ Ek: 12.11.2013 tarihinde yayınlanan 1.5 güncellemesi ile CinemaDNG RAW kayıt aktif hala gelmiştir. ]

21 Eylül 2013

Arri Amira

  Yaklaşık 100 yıllık bir geçmişe sahip olan ve dünyanın en büyük sinema kamerası üreticisi olan Alman Arri firması, kendisinden hiç beklemediğim yeni bir kamera modelini yakında piyasaya çıkarmaya hazırlanıyor.
   "Amira" ismini verdikleri bu yeni model kamera, belgesel sitili bir omuz kamerası! Şimdiye kadar hep sinema ve reklam endüstrisini hedefleyen ve sinematografi kameraları üreten firmanın bu yeni modeli, tek bir operatör tarafından rahatlıkla çekime hazırlanıp kullanılmak üzere tasarlanmış.
   Alexa ile aynı sensöre sahip olan kamera, saniyede 200 gibi son derece yüksek bir kare hızına ulaşabiliyor. Üstelik bunu 2K çözünürlüğünde yapabiliyor. Tıpkı Alexa gibi Rec 709 veya Log C ProRes LT, 422, 422HQ ve 444 kodekleri ile kayıt yapabiliyor. Tek farkı, ham yani RAW kayıt yapamıyor oluşu. Değiştirilebilen lens yuvası (lens mount) ile PL, 2/3" ve EF lensler kullanılabiliniyor. 
   Dahili ND filtreleri, "peaking" ve "zebra" özellikleri, kamera üstü TFT monitörü, 4 kanal dahili ses kaydı ve ayarlanabilir omuzluk ile tam anlamıyla bir aktüel ENG(Electronic News Gathering) kamerası tasarlanmış.
   Sanırım Arri, bu yeni gireceği pazardaki ürün gamında daha fazla ürünü ileride piyasaya çıkaracak. Hatta yakında benzeri bir el kamerası (handycam) da piyasaya çıkarırlarsa hiç şaşırmam. Malum; devir, üretebilme imkanın varsa, olabildiğince farklı modeller piyasaya çıkartıp, olabildiğince satış yapabilme devri!
   2014 Yılı'nın başında piyasaya çıkacak kameranın fiyatı ile ilgili tek açıklamada, Alexa'dan daha ucuz olacağı söylenmiş.

Arri Amira Camerimage 2013'te

Arri Amira

4 Eylül 2013

Sony'den Profesyonel 4K Handycam


   Bugün Sony, bir çok yeni ürün ile birlikte, dahili lense sahip dünyanın ilk profesyonel 4K kamerasını da tanıttı.

   PXW kodlu yeni bir ürün serisi çatısı altında piyasaya çıkacak Z100 model kamera, 1/2.33 inçlik bir Exmor R CMOS sensöre sahip. Saniyede 60 kareye kadar 4K (4096 x 2160) çözünürlüğünde görüntü kaydı yapabiliyor. XDCAM ürün grubunun üyesi olan kamera 4:2:2 renk örneklemesi ile Intra-frame ve 10-bit olarak kayıt yapabiliyor ayrıca geleceğin kayıt formatı olarak gördüğüm XAVC'yi kullanabiliyor.

   Kamerada iki tane XQD hafıza kartı yuvası bulunuyor. Gelecekte çok daha sıklıkla kullanılacak bu katı halli disk, SxS kartlara göre çok daha hızlı. Kameranın bir diğer özelliği de, HDMI üzerinden 4K çözünürlüğünde ve saniyede 50 veya 60 kare hızında görüntü gönderiyor oluşu. Ancak bu çıkış en fazla 8 bit ve 4:2:0 renk örneklemesi ile oluyor.

   Böylesi, küçük denebilecek bir sensörden çıkacak 4K çözünürlüğünün nasıl olacağı henüz bir soru işareti ancak F5 yada F55 gibi büyük sensörlü 4K kameraların ışık hassasiyetine ulaşamayacağına kesin gözüyle bakıyorum. Serinin ilk kamerası için iyi bir başlangıç, ileride çıkacak yeni modeller eminim çok daha üstün özelliklere sahip olacaktır.

Sony PXW-Z100

14 Haziran 2013

Sony PMW-300 ve XAVC Kayıt Formatı


   Sony, XDCAM ürün ailesinin en son modeli olan PMW-300 'ü bu hafta duyurdu. Uzun zamandır piyasada olan ve çok satan EX3'ün yerini alacak kamera, tıpkı EX3'te olduğu gibi, değiştirilebilir bir lense ve yarı omuz tipi olarak tanımlanan bir tasarıma sahip.
   PMW-300K1 ve PMW-300K2 model isimleri ile piyasaya çıkacak iki model arasındaki tek fark K1'deki lensin 14x, K2'nin ise 16x 'lik bir zooma sahip olması.
   PMW-300'de üç tane 1/2 inç'lik Exmor CMOS sensör bulunuyor. Özellikle düşük ışık koşullarında daha az gürültü üretmesi için geliştirilen bu sensörler, yüksek hassasiyetli olarak tanımlanıyor ve daha kaliteli görüntüler vaadediyor. Sony mühendisleri bu modelde 3DNR (3 Dimensional Noise Reducer) isimli bir özelliği de ilk kez kullanmışlar. PMW-100 ve PMW-200 'de kendini hissettiren normalden biraz daha fazla gürültü(grainlenme) oranı, umarım bu özellik ile azalabilmiştir. Ayrıca, bu özellik ile daha iyi bir "signal to noise" oranı da olduğu söylenmiş.
   Kameranın üzerinde yeni bir LCD ekran bulunuyor. 3.5 inç büyüklüğündeki bu ekranın çözünürlüğü ise 960x540 piksel. Özellikle netleme yaparken böylesi yüksek bir çözünürlük son derece rahatlatıcı oluyor.
   Diğer XDCAM kameralarında olduğu gibi bu model de, 4:2:2 renk örneklemesi ve 50Mbps bit rate oranı ile kayıt yapabiliyor. Uluslararası yayıncılık standartı olan bu format ile, son derece kaliteli görüntüler çekmek mümkün. Ancak, PMW-300'ün belki de en büyük özelliği geleceğin format standartı olarak gördüğüm XAVC'yi de destekleyecek olması. Bu özellik, 2014 Yılı içerisinde piyasaya çıkarılacak bir güncelleme ile olacakmış. Bu güncellemenin ücretli mi yoksa ücretsiz mi olacağı konusunda henüz bir bilgi sahibi değilim ancak benim tahminim, güncelleme için bir ücret talep edebilecekleri yönünde. XAVC kodeği ile, 10 bit renk derinliğinde, Intra ve Long GOP özelliği ile kayıt yapılabiliyor olacak. Bence kesinlikle bu güncellemeyi yapmaya değer!
   Haber, tanıtım filmi, kısa film ve orta bütçeli belgesel çekimleri, ayrıca yerel kanalların ve eğitim kurumlarının kullanımı için son derece uygun olan bu kamera da, tıpkı halefi olan EX3 gibi son derece başarılı satış rakamlarına ulaşacak gibi görünüyor. Piyasaya çıkış tarihi ise Ekim 2013.

Sony PMW-300

2 Nisan 2013

Sekonic L-478D Pozometre


   Bir süredir, hem video işlerimde hem de fotoğraf çekerken kullanabileceğim iyi bir pozometre arıyordum. İnternet üzerinde araştırma yaparken, ışık ölçümü konusunda dünyanın en iyi firmalarında biri olan, Japon Sekonic firmasının yeni pozometresi Litemaster Pro L-478D'yi gördüm. Dokunmatik bir ekrana sahip bu yenilikçi pozometre, sadece fotoğrafçılar için değil, video çeken kullanıcılar için de tasarlanmış bir ürün. Ürün hakkında biraz inceleme yaptıktan sonra hem özellikleri hem de uygun fiyatı nedeniyle, bana uygun bir pozometre olduğuna karar vererek satın almaya karar verdim. Tam da, pozometrenin kesinlikle lazım olacağı bir çekimin bir gün öncesinde elime geçen pozometreyi, çekimleri üç gün süren, Arri Alexa ve Canon 5D Mark 3 gibi iki farklı uçtaki kameranın kullanıldığı bir çekimimde deneme şansını yakaladım.


   Öncelikle, satın alacaklara veya almış olanlara, pozometrenin hem yüklü olan bellenimi hem de bilgisayarınıza bağlamak için gereken yazılımın en güncel versiyonunu indirmelerini ve kurmalarını tavsiye etmek istiyorum. Ürünün içinden çıkan cd'deki bilgisayar yazılımı ile bellenimi güncellemeye çalışırken sorun yaşadım ve ancak bilgisayar yazılımının en güncel versiyonunu yükledikten sonra bu sorunu aşabildim. Zira, pozometrenin paketinin içinden çıkan ufak bir bilgilendirme notu da bunu öneriyor.
   Video çekimi için iki farklı seçenek sunan pozometrede, ister Sony F serisi, Alexa yada Red gibi sinematografi kameraları için olan "CINE" seçeneği, isterseniz de DSLR ve video kameralar için olan "HD" seçeneğini seçebiliyorsunuz. İki seçenek arasındaki en temel fark CINE seçeneğinde "Angle" , "HD" seçeneğinde ise "T" yani perde hızı tabirlerinin kullanılmış olması. Bunun dışında, ölçüm ayarları olarak bir fark göremedim. İki kullanım seçeneğinde de, standart ISO ve kare hızı "f/s"seçeneklerinden birini seçebiliyorsunuz.
   Kolay ve pratik bir kullanıma, ayrıca basit bir menüye sahip pozometrede önceden yüklenmiş filtre ayarları da bulunuyor. Böylece, sıklıkla kullanılan, ND veya renk düzeltme filtrelerini bir kaç dokunuşla seçip, ışık ölçümünü bu filtrelerin kriterlerine göre yapabiliyorsunuz.
   L-478D'nin bir diğer önemli özelliği, özgün kullanıcı profillerinin yaratılıp, bunların pozometreye kaydedilebilmesi. Bunu yapabilmek için, kullanılacak kameraya ve iş akışına göre, pozometre ile birlikte gelen Data Transfer isimli yazılım ile uygun bir profil hazırlamak ve aktarmak yeterli.
   L-478D sadece bir pozometre, ancak "5 Degree Spot Viewfinder" isimli opsiyonel bir aksesuar satın alınarak bir spotmetre özelliği de kazanabiliyor. Bence bu aksesuarın paketin içinden çıkması çok daha hoş olurdu ama firma, bunu opsiyonel bir ürün olarak 109$ 'a (B&H satış fiyatıdır) satıyor. 
   Pozometreyi genelde başarılı buldum. Dokunmatik bir ekrana sahip olması, belleniminin güncellenebilir olması ve pratik bir kullanıma sahip olması son derece güzel özellikler ancak tasarımı biraz kırılgan, malzemesi ise çok sağlam görünmüyor. Set ortamında, elinizde düşmesi yada bir yere çarpmanız durumunda hemen kırılacakmış hissi uyandırıyor. Dikkatli kullanmak lazım.
   Son olarak, ülkemizin de yayın sistemi olan PAL sistemi ile ve bir DSLR ile video kayıt yapacaklara önemli bir uyarım olacak. Pozometrenin standart ayarlarında "Increment of T+F" yani perde hızı ve diyafram değerlerinin artışı "1 step" yani tek basamak olarak ayarlanmış. Ancak bu seçenekteyken, DSLR 'ler ile video çekerken sıklıkla kullanılan 50 perde hızı seçilemiyor. Perde hızını 50 olarak seçebilmek için bu seçeneği "1/3 Step" 'e getirmelisiniz. Böyle olunca hem perde hızı hem de diyafram değerlerinde seçenekler artıyor ve bize gerekli olan 50 perde hızı da seçilebilir oluyor.